Transit ticaret: mal yolda, ticaret İstanbul'da.
Transit ticarette ürün bir ülkeden satın alınır ve Türkiye'ye ithal edilmeden doğrudan üçüncü bir ülkedeki alıcıya satılır. Gıda ve tarım ürünlerinde bu modeli uçtan uca yönetiyoruz.
- FOB
- CFR
- CIF
- FCA
- CPT
- DAP
Nasıl işler?
Model üç taraftan oluşur: üretici ya da ihracatçı (menşe ülke), BOHEM (İstanbul) ve alıcı (varış ülkesi). Biz üreticiden satın alır, alıcıya satarız. İki ayrı sözleşme vardır ve ikisi birbirine uyumlu kurulur.
Mal menşe limanında gemiye ya da araca yüklenir ve doğrudan varış limanına gider. Türkiye gümrüğüne girmez. Belgeler ise genellikle bizim üzerimizden akar: tedarikçiden aldığımız belge setini alıcının ve bankanın istediği şekle getirir, zamanında teslim ederiz.
Türkiye'de transit ticaret, ilgili mevzuatta tanımlı bir dış ticaret yöntemidir. Ödeme ve belge süreçleri bankalar üzerinden izlenebilir şekilde yürür.
Alıcı için ne kazandırır?
Daha geniş kaynak
Tek bir ülkenin arzına bağlı kalmazsınız; ürün, sezona ve fiyata göre farklı menşelerden gelebilir.
Daha kısa yol
Mal en uygun limandan doğrudan size gelir. Ara aktarma ve depolama yoktur.
Tek sözleşme
Birden fazla tedarikçiyle ayrı ayrı uğraşmak yerine tek muhatapla çalışırsınız.
Belge güvencesi
Belgeler yüklemeden önce kontrol edilir; uyumsuzluk riski azalır.
Klasik ithalat ihracat ile farkı
| Konu | İthalat sonrası ihracat | Transit ticaret |
|---|---|---|
| Malın yolu | Menşe, Türkiye, varış | Menşe, varış |
| Gümrük işlemi | Türkiye'de giriş ve çıkış | Türkiye'de yok |
| Depolama ve elleçleme | Ek depo ve aktarma | Gerekmez |
| Süre | Daha uzun | Daha kısa |
| Belge akışı | İki ayrı set | Tek dosyada eşlenmiş iki set |
Incoterms 2020
Teslim şekilleri
- FOBFree on BoardFOB
Mal menşe limanında gemiye yüklenene kadar satıcının sorumluluğundadır. Navlunu alıcı ayarlar.
- CFRCost and FreightCFR
Navlun satıcıya aittir, risk yükleme limanında geçer. Dökme ve konteyner gıdada sık kullanılır.
- CIFCost, Insurance and FreightCIF
CFR'ye ek olarak deniz sigortası satıcı tarafından yaptırılır.
- FCAFree CarrierFCA
Mal alıcının taşıyıcısına teslim edildiğinde risk geçer. Kara ve konteyner taşımasına uygundur.
- CPTCarriage Paid ToCPT
Taşıma bedeli satıcıya aittir, risk ilk taşıyıcıya teslimde geçer. Kara yolu sevkiyatında kullanılır.
- DAPDelivered at PlaceDAP
Mal, alıcının belirttiği yerde boşaltmaya hazır olarak teslim edilir. Gümrük vergileri alıcıya aittir.
Teslim şekilleri Incoterms 2020 kurallarına göre sözleşmede yazılır. Hangi şeklin uygun olduğu ürüne, rotaya ve ödeme yöntemine göre birlikte belirlenir.
Ödeme yöntemleri
Akreditif (L/C)
Banka, belgeler akreditif şartlarına uygun sunulduğunda ödemeyi garanti eder. Yeni ticari ilişkilerde en güvenli yoldur.
Vesaik mukabili (CAD)
Belgeler banka aracılığıyla alıcıya, ödeme karşılığında teslim edilir.
Peşin ve kısmi peşin
Sipariş onayında avans, kalanı belge karşılığında. Uzun süreli ilişkilerde tercih edilir.
Elinizde bir şartname mi var?
Ürünü, miktarı ve varış limanını yazın. Talebinizi inceleyip size en uygun kaynak ve teslim şekliyle dönelim.

